Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 6354 |
Yazmzn birinci ksmnda dilin târih ve kültür tama vasf üzerinde durmu, dünyada baz dillerin, sahibi olan milletin târihî mâcerasna bal olarak dier dillerden farkl bir husûsiyet kazandn ifade etmi, imparatorluk kurmu milletlerin dillerinin kelime hazinesi bakmndan çok zengin olduunu ve böyle dillere Nihat Sami Banarl’nn isimlendirmesiyle “imparatorluk dilleri” denebileceini, dünyada hiçbir medeniyet ve kültür dilinin saf (öz) olmadn söylemitik. Buradan devam edelim:
Ayn corafyada yaamaktan baka bir de din birlii varsa karlkl olarak kelime al verii daha da kolaylamaktadr. Türkler ortak slâm kültür dâiresine girdikten sonra fevkalâde ilenmi iki dille karlatlar: Farsça ve mukaddes kitablarnn, yani Kur’ân- Kerîm’in dili Arapça… Arada din birlii olduu ve yazl mâzîsi kendi dillerinden daha derinlere indii, asrlardan beri ilenmi diller olduu için Türkler bu iki dilin çokça tesirinde kaldlar. Yüzyllar boyu dilimize bu dillerden binlerce kelime girdi.
Zaman zaman bir özenti hâline gelse de, dozaj kaçrlsa da Türk milleti âlimi, âiri, devlet adam ve halkyla bu kelimeleri diline yaktrd, hazmetti, ifade gücünü artrdkça artrd. Her kelimeden prlanta gibi mânâ kvlcmlar çaktrmay bildi.
Baka dillerden alarak dilimiz içinde hallühamur eylediimiz kelimeler aynen “fethedilmi ülkeler” gibi “fethedilmi kelimeler” saylr. Onlar da bizim fetih ganimetlerimizdendir; saçlp savurulmaya, kymeti biline…
Baknz bu dil, hangi mâcerâlardan geçmi, nasl zenginlemitir ve barnda hangi ses ve hâtralar tamaktadr:
(…)
“Türk dili, bugünkü Türkiye topraklarna, eski Asya ülkelerimizin hür ufuklarla çevrili bozkrlarndan kopan gür ve erkek sesli bir mûsikiyle gelmitir. Bu sebepledir ki Türkiye Türkçesinde eski bozkr sesleri ve dil rmann akndan yükselen sesler vardr.
Fakat Türkiye Türkçesinde bu kadim sesler yannda Nil nehrinin taknl da seslenir; Dicle’nin, Frat’n, Tuna’nn, Meriç’in ve Anadolu rmaklarnn aklar da…
Türkiye Türkçesinde Karadeniz kylarnn, poyraz rüzgâr kadar canl, çevik ve çabuk sesleri de vardr; Adalardenizi sâhillerinin lodos rüzgâr, zeybek mûsikisi ve efe raks gibi heybetli, ar ve atmosfer dolduran sadâlar da…
Ayn dil Tanrda rüzgârlarnn uuldayan seslerinden ne kadar hâtra saklyorsa, Macaristan ovalarnda, dünyaya Türk gücünü tantmak için ilerleyen:
Sultan Süleyman ordusunun hür davullar
ndan da o kadar heybet ve hâtrayla yüklüdür.
Arabistan çöllerinin uzun, ran yaylalarnn uzatlan sesleri; talyan sularnda, korsanlar kadar, dalgalarla da çarpan levendlerin bu zafer ve mâcerâ ufuklarndan getirdikleri gür sesler, Türkiye Türkçesinde ve onun bütün yaayan kelimelerinde mevcuttur.”1
(…)
“Bir milletin atalar, asrlarca o kelimelerle duymu, onlarla düünmü; birbirlerini ve evlâtlarn o kelimelerle sevmi ve bu kelimeleri tamamyla millî bir sanatla ileyip Türk yapmsa, evlâtlar, artk o kelimelere düman kesilemezler.”2
(…)
“Her dil imparatorluk dili olamaz. Çünkü her millet imparatorluk kuramaz.
Bunun için büyük millet olmak lâzmdr. Büyük milletlerin dili de tabiatiyle, büyük vatanlarda ilenmi büyük dil olur.
Nasl vatann bir kar topra bile verilemezse asrlarca Türk’ün mal olmu, Türk sesiyle ve Türk sanatyla ilenmi; ev, âile, köy Türkçesine, ak ve îman Türkçesine girmi; Türkün heyecânna ilenip vicdânna yerlemi ve Türk olmu kelimeler de verilemez!...
Bunlar bizim zafer ve eref hâtralarmzdr.
Bunlar, birtakm aalk duygular içinde çürüyenlerin deil, bizim büyüklük devirlerimizin zafer âbideleridir.
Bizimdirler ve bizim kalacaklardr.”3
Mevzûu müahhaslatralm: Kastettiimiz dil; Yûnus Emre’lerin, Bâkî’lerin, Fuzûlî’lerin, Nef’î’lerin, eyhülislâm Yahyâ’larn, Nâilî’lerin, Cevdet Paa’larn, Elmall Hamdi Yazr’larn, Mehmed Âkif’lerin, Yahya Kemâl’lerin… ve bu çizgiyi devam ettirenlerin dilidir. Kovulmasndan, kaybolmasndan korktuumuz kelimeler de bu dilin kelimeleridir.
Bir gün birileri çkp da bu kelimelerin ahsnda bizi imanmzdan, târîhimizden, slâm kültür dâiresinden koparmay, baka kültür ve medeniyetlere yelken açtrmay düünmeyeler. Biz asrlarca dier kültür ve medeniyetlere kar bu kelimelerle, bu kelimelerle güç kuvvet kazanm dilimizle dik durduk, varlk ve ahsiyet kazandk. Asrlarn mahsûlü dilimiz bizim alâmet-i fârikamzdr.
Bu kelimelerden kopu, târihî mâcerâmzdan kopu, hâtralarmzdan kopu, iftihar vesilelerimizden, büyüklük devirlerimizin vesîkalarndan kopu mânâsna gelecektir.
Târihini, içinde binlerce yllk hâtralarn ve îmânn barndran dilini kaybeden bir milletin varln devam ettirmesi muhâldir.
Gücümüz ve aklmz yetiyorsa bin yln hâslas kelimeleri tasfiye etmek yerine her gün dilimize boca edilen ecnebi kelimelerine set çekelim. Ama her nedense Arapça ve Farsçadan gelen ve bizim olmu kelimelere kar duyulan nefret ngilizce ve dier ecnebi dillerinden gelen kelimelere kar duyulmuyor. Böylece Türkçenin “özletirilmesi” gayesinde ne kadar samîmî olunduu da ortaya çkyor; takke düüyor yani…
Her eye ramen bu yazy heyecanla, gönül birlii ile okuyanlarn varl târihimizden, dilimizden, îmânmzdan, ahsiyetimizden koparlamayacamzn delilidir.
Elbette hâfzasn kaybetmi mankurtlar olmayacaz!...
NOT: Dilimiz üzerinde oynanan oyunlar daha detayl örenmek isteyen okuyucularmza küçük bir kitap listesi vermek isteriz:
Nihat Sami Banarl- Türkçenin Srlar
Kadir Msrolu- Bin Uydurma Kelimeyi Boykot
D. Mehmed Doan- Yüzyln Soykrm
D. Mehmed Doan- Bir Lugat Bulamadm
Yavuz Bülent Bakiler- Sözün Dorusu 1-2
Prof. Dr. Beynun Akyava- Seni Seven Neylesün
KAYNAKLAR
1 Nihat Sami Banarl, Türkçenin Srlar, Kubbealt Neriyat, 3.Bask, st. 1977 a.g.e., s.31
2 N. Sami Banarl, a.g.e., s.32
3 N. Sami Banarl, a.g.e., s.34-35
Yazar: Ahmet Çelen |
18-03-12 |
||
|
E mail: ahmet_ar@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
| hasan hüseyin | |||
teþekkür |
Tarih : 19-03-12 | ||
allah sizden razý olsun. çok güzel iþlenmiþbir mevzu. yahu bu doðruluþ sadece dertleri mi dert ediniyor? geçen günlerde eðitim tartýþýlýyordu, ben sadece o mesele var zannediyordum. bu gün baktým dildeki sýkýntý daha büyük, biz konuþtuðumuz kelimenin, koyduðumuz ismin hangi dile ait olduðunu sormayý bile unuttuk. bina adlarýna residence, lokantaya restaurant demeye tamamen alýþtýk. toroslarýn baþýnda 70'lik nineye, oðlun nerede çalýyor? diye sorduðum zaman restaurantta çalýþýyor, deyince, helal olsun sana diyorum. ne hallere düþtük be! |
|||
| M. Özgen | |||
Teþekkür ve Merak |
Tarih : 18-03-12 | ||
Kültür ve medeniyeti taþýma kabý olan dilin korunmasýna dair yaptýðýnýz uyarýlar için teþekkür ederiz. Dil, taþýdýðý muhteva kadar güçlü, onun kadar temiz ve onun kadar zarif olmalýdýr. Türk dili özündeki kuvvete Arapça ve Farsçadaki nezaket zarafeti de ekleyerek hem zenginleþti hem de mükemmelleþti. Türk Ýslam'ý olarak tarif edilebilecek ehlisünnet inancýnýn muhafaza ve taþýma kabý olma þerefine eriþti. Bir Ýngiliz'in 400-450 sene önce yaþamýþ Þekspir ve Milton'u zevkle okuduðunu da bilen bir yabancý dil hocasý olarak bu günkü gençlerimizin elli sene önceki yazarlarý bile anlayamamalarýný anlamaya çalýþýyorum. Birileri bizi diri tutan gýdayý tespit edip dile hücum ederek yeni nesli bir kuþak öncesini anlayamayacak þekle getirmeyi mi hedefledi acaba? Koca bir aðaç kesilip bir dalýndan yeni bir aðaç oluþmasý ama koparýldýðý gövdeden eser kalmamasý isteniyor. Bu, aðacý korumak mýdýr, yoksa özelliklerini kaybettirip neslini tüketmek midir? |
|||
| uðurlu | |||
Uydurukça mikrobuna dikkat |
Tarih : 18-03-12 | ||
'Uydurukça'yý sahaya sürenlerin asýl maksatlarýnýn bu aziz milletin mefkuresinin katline yönelik olduðu aþikar. Dikkat çekilmesinde elbette fayda olduðunu düþünüyorum. Elinize saðlýk. |
|||
