İNSAN VE TEFEKKÜR Kategorisine Ait Yazılar |
| MÂNÂ VE NASÎP |
Düşündürücü bir söz... Şöyle diyor: “İçinizde olmayan kitabı dışınızda bulamazsınız.” “İçinizde olmayan mânâyı” demek bence daha uygun.İçinizdedir de, ifadelenmeyi bekler. İşaretle karşılaştığınızda akıl ve iradenizde onu ifadelendirirsiniz; veya lütfolunan ifadesine raptedersiniz.İçinizdedir de, örtül& Devamı...
|
| BİR MÜSLÜMAN İÇİN EN ÜSTÜN DEĞER ÖLÇÜSÜ ALLAH'IN RIZÂSIDIR |
Bir Müslüman için en üstün değer ölçüsü, Allâh'ın rızâsıdır. Cennet Allâh'ın rızâsına kavuşma mazhariyetini ifade ettiği için güzeldir. Allâh'ın rızâsı, her türlü meşrû ideali ihâta eden bir mefhumdur. Orada insan sevgisinin de, millet sevgisinin de, bütün gerçek (hâ Devamı...
|
| ÂCİL ZARÛRET VE... |
“İnsanların yapacak veya yıkacak bir şeyleri yoksa canları sıkılır.” (Alain) “Yapacak bir şeyleri olmak” kolay mı? “Deviricilik”i ideal haline getirmiş insanların canları sıkılmaya görsün! Dille - kalemle - fiille haydi vazifeye! Ve seyreyle gümbürtüyü!
Deviricilerin hâkimiyeti altında bulunan bir içtimaî muhi Devamı...
|
| HER ŞEYDE GÂYE ALLAH RIZÂSI OLMALIDIR |
Allâh'ın rızâsı için ibâdet ederiz. Allâh'ın rızâsına kavuşabilmişsek, o ibâdetimiz makbul ve mütekâmil bir mânâ taşır. Tabii ki burada ağır imtihanlar vardır. Fakat en ağır imtihan nerededir biliyor musunuz? Allah'ın rızâsı için tefekkürdedir. Mal ile imtihan ağırdır, bu daha da ağırdır. Çünkü nefsin Devamı...
|
| BÜYÜKLERİ SEVMENİN MÂNÂSI VE ÎCÂBI NEDİR? |
Sevgiler, bağlılıklar
Rehber ittihaz ettiğin zâtın, ahlâkı, sıfatı, şahsiyeti sana ne derece yansımış? Önemli olan budur. “Ben seviyorum, ben bağlıyım” demekle olmaz.Sevgi, bir hemhâl oluş durumudur, bazı açılardan bir özdeşleşme temâyülüdür, sevilenin hoşnutluğunu kazanma arzusudur. Bir büyüğü sevmek, bütün bunların bir & Devamı...
|
| YAŞAMADAN YAŞLANMAK |
Genel doğrular vardır. Mesela ahlâkî alanda şunları sayabiliriz: Dürüst olun, hiç yalan söylemeyin, insanlara zarar vermeyin ve yardımcı olun, hak ettiğiniz kadarını isteyin ve başkalarının haklarına saygı gösterin...Bunları genellikle her din, her ahlâk felsefesi kabul eder, her insan bilir. Öyleyse niçin gerektiği gibi uygulanmıyor?Demek ki bazı doğruları b Devamı...
|
| SEN KENDİN KAYBOLMUŞSUN, NEYİ ARIYORSUN? |
İslâmcı kızlara İslâm sosyolojisi türünden lafazanlıklarla vakit kaybetmek yerine, önce doğrudürüst reçel yapmayı öğrenmelerini tavsiye etmiştim de bir zamanlar kıyametler kopmuştu.Anadolu'da verdiğim bazı konferanslardan sonra —lâtife kabilinden— bendenize bir iki kavanoz reçel ikram eden kızlarımız bile olmuştu. (İkramların hi&cc Devamı...
|
| ÖNCE DOST BUL! |
Nazif Gürdoğan
Kültürler dostlarıyla yaşarlar
Politikanın hayatı yoğurduğu bir dünyada, kültürle yoğrulan bir hayatın yolunu açmak için, her alanda uluslarüstü bir yardımlaşma ve dayanışmaya ihtiyaç vardır. Bütün boyutlarıyla hayatın yaşanır kılınmasında, kültür politikadan çok daha geniş ve çok daha verimli bir alana s Devamı...
|
| MÜSLÜMANCA DÜŞÜNME MESELESİ |
Rasim Özdenören’in ‘Müslümanca Düşünme Üzerine Denemeler’i neden önemli?
İsmini önceden de duymuş olduğum, kitaplarını okuyor olduğum Rasim Özdenören ile tanışma şerefine İstanbul’da TYB’nce düzenlenen Edebiyat Festivali’nde nail olabilmiştim. Oldukça mütevazı bir kişiliğe sahip olduğu izlenimini edindiğim Devamı...
|
| SÖZÜ DEĞERLİ KILAN, SÖZÜNDE DURMAKTI |
'Değerleri için yaşama' kavramından, 'yaşarken bazı değerleri olan insan' kavramına geçtik. Bu nedenle artık randevu saatleri dahi esnek.Kâbe hakemliği meselesi ortaya çıktığında Mekke’nin ileri gelenlerini sevince boğan husus, el-Emin adıyla anılır olan Abdullah oğlu Muhammed’in Allah’ın takdiri ile tartışmanın ortasına gönderilmiş olmasıydı.
Devamı...
|
| BATI İNSANI MI DAHA HÜR MÜSLÜMANLAR MI? |
Çatışmanın düzeni
Eğer aklın açıklayıcı gücü varsa, o zaman bir değişim projesi de mümkündür. Nasıl varlığı yeniden şekillendirmek mümkünse, toplum hayatını da şekillendirmek mümkün olabilmektedir.
Burada Batı'yla İslam arasında temel bir ayrım ortaya çıkıyor: Batı'da sorunların çözümü için, yeni bir proje ve y Devamı...
|
| SIRAT KÖPRÜSÜ'NDEN JEEPLE GEÇİLMEZ! |
"Yoksulluğum övüncümdür!" şeklinde çeviregeldiğim "Fakrî fahrî!" hadîsinin derin anlamına itibarla, eğer hatırlanacak olursa, geçenlerde, bir vesileyle yeni bir karşılık önermiştim:"İyi ki muhtacım!"* * *Fakr (fakirlik) hakikaten "muhtaç olmak" demektir.Bir düşünün bakalım, içimizde muhtaç (fakir) olma Devamı...
|
| USÛLÜNCE KONUŞMAYI BİLMEK |
Kelimelere önem vermek
Kelimelerle, kavramlarla aramız hiç iyi değil.İhanet suçlaması ne anlama geliyor? "Kızdım da öyle söyledim" der gibiyiz. Hâlbuki bu çok ağır bir suçlamadır. Bir tarihte Namık Gedik "Bizi vatana ihanetle suçlamak, bizatihi vatana ihanetin ta kendisidir" demişti. Bu cümle hafızamda çakılı durur, çü Devamı...
|
| BATAKLIĞIN DİBİNDE |
Zirgüle makâmında...
Çekildi sular, kalkalım artık gönül!Tamamdır bu bağda vuslat ikmalimiz.Dikeni yüzünden nesli kazınan gül,Isırgan devri başlatır vebalimiz! (Ömer Lütfi Mete) Bugünlerde kendimi hiç Devamı...
|
| ÎTİDÂL UFKU-HASRETİ |
Batıcı aydının anlayamadığı
Tarihî karakteristik özelliklere bakmak lazım.Bir anlayışın temeli, "itidal" yorumunun ölçülerine bağlı ise; o anlayışta reaksiyon eylemi olmaz. Reaksiyon eylemlerinin hemen hepsi, marjinal yorumlardan kaynaklanır.Burada yorum kelimesini "tefsir"le özdeş bir anlamda kullanıyor değilim. Yorum, onunla ilgili olabilse bile, daha farklı kullanım &o Devamı...
|
| FİKREN YORULMAK ve KENDİNİ YENİLEMEK |
Yorgunluğun çeşitli halleri
Çok çalışmak değil, verimli çalışmaktır önemli olan. Ve verimli çalışmak, düşünmeye de dinlenmeye de yeterli zamanı ayırmayı gerektirir. İşiniz ne olursa olsun, bu böyledir; fakat beyin gücünü ön plana çıkaran alanlarda öncelikle böyledir.İnsan kendini yenilemeye ve birikimini koruyup geliştirmeye Devamı...
|
| TÜRK AYDINI HİÇBİR ŞEY YAPMASA DAHA İYİYDİ |
Akredite aydınlar
Aydınlar ne iş yapar?Düşünce üretir. Düşünce üreterek, geliştirici, açıklayıcı, yönlendirici yorumlarla fikri hayatımıza ve ihtiyacımıza katkılar sunar. Toplum için, birey için, insan için, daha mutlu, daha dengeli, daha başarılı olabilme amacı uğruna "Hak ve Hakikat" sevgisini her şeyin üstünde tutma sorumluluğuyla ve ş Devamı...
|
| DERTLERİMİZİN BAŞI: SAMÎMİYETSİZLİK |
Samîmiyetsizlik bizi perişan ediyor
Söylenmedik hiçbir şey kalmadı. Hangi tarihteyiz? 2007 Ocak sonu... 6 ay sonra herkes bugün yazdıklarını bir araya toplasın, söylediklerini medyadan derleyip önüne koysun; bakalım geriye ne kalmış, ne kadar kalmış?"Vatan, millet, Sakarya... diye herkesi milliyetçi eğitimle şişirirseniz işte böyle olur. Bu eğitim genç Devamı...
|
| TARTIŞMAKTAN AZAP DUYULAN TİPLER |
Ruh kemirgenleri
Bir insan, kendisi de bir özeleştiri olgunluğuna sahip ise; yaptığı eleştiriler hoşgörüyle karşılanır. Özeleştiri olgunluğuna sahip olup olmadığı, onun tavrından, tarzından, üslubundan kolayca anlaşılır. İnsanlar bunu hisseder, sezer. Tersi bir durum var ise...Yani, kendisi, kendi mensubiyetleri hep mükemmel, hep hatasız, hep haklı imiş inancının gururunu taşıyarak tam Devamı...
|
| KENDİNDEN KORKMAK |
...Reel bir varış noktaları yoktur ama, yönleri budur. Oraya doğru yürümeye, mesafe almaya çalışırlar. Şimdilerde "ulusalcılık" adı verilen yoğunlaşma da işte böyle bir şeydir ve "olumlu milliyetçilik-millilik" ile hiçbir ilgileri yoktur. Olumlu milliyetçilik, millet iradesini ve onu esas alan demokrasiyi, bir numaralı "vazgeçilmez" saymakla tan Devamı...
|
| ŞARTLARI GÖZETMEK, DÜŞÜNEREK ADIM ATMAK |
İçimiz dışımızda
Amerika, bir gün Irak'tan çekilecek. Henüz takvim açıklamayı uygun bulmuyorlar ama; iki yıla varmaz; "çekilme" denilen şey gerçekleşir. Asıl önemli olan, çekilmenin vakti değil, mâhiyeti.Bütün Kuzey Irak, Amerika'nın resmen olmasa da fiilen üssü olarak kalacak mı, kalmayacak mı? Bu defa "ç Devamı...
|
| İNSANI ANLAMAK VE GÜVEN |
İnsanlar ve meseleler
İnsanî haller beni en çok düşündüren ve bazı noktalarda hiç çözümleyemediğim hayretlere düşüren bir konudur.Bir insan acaba belirli bir somut mesele hakkında nasıl bir davranış düşüncesine yahut tasavvuruna sahiptir? O insanla ben 15 dakika konuşur bakışırsam, oldukça önemli sayılabilecek bir kanaatin sa Devamı...
|
| MÜRŞİD GEREKDİR GÖSTERE... |
Ben! Ben! Ben!
Özgürlük, modern insanın en büyük zavallılığı. İçini kanatan en büyük yara! Özgürlük, yani insanın bağlanma yetisini kaybetmesi.Hem de adım adım.Bağlanma, paylaşma, başkalarıyla birlikte-yürüme hassalarından mahrum olması.Ne tuhaf değil mi, modern insan kazandıkça kaybediyor; bağımsızlığını kazandıkça... özg& Devamı...
|
| SOL İLÂHİYAT (İdâreci-idâre edilen uyuşmazlığına bir katkı) |
İdâreci (iktidarda olan) gerçekçidir; idâre olunan (halk) ise hayalci... İkisi arasındaki uyumsuzluk da büyük ölçüde bundan doğar. Halk, hayâl eder ve ister. İdâreci ise gerçeklerle boğuşmaktadır ve ekseriyetle verebildikleri halkın hayallerinin altındadır. Bu yüzden de idâre olunanlar muhalif olmaya meyyaldir.
Dücane Bey Devamı...
|
| İNANÇLARI YAŞAMA SALÂBETİ OLMADIĞINDAN... |
Zor da olsa
Önce inanç buhranı, sonra inançlarını yaşayabilmek salâbetinin yokluğu... İkisi birlikte mevcut olmasa, bu durum böyle devam etmezdi. Nereye bakarsanız bakınız, aynı tesbiti müşahade edeceksiniz. Yeter ki biraz gayretli biraz dikkatli davranmak zahmetine katlanın. Her meselenin kökünde o var. Her meselenin menşeinde, o manev&ic Devamı...
|
| ÎTİDÂL VE DÜŞÜNCE UFKU |
En değerli duygulardan ve rûhî hallerden biri sevgi’dir. Fakat, bazen “çok sevmek”, sevmemekten daha zararlı olabilir. Niçin?
Çünkü o “çok”, bir ifrat (sapma, öz ve mahiyet bozulması) ifade edebilir. Eskiden buna fart–ı muhabbet denilirdi. “Aşırı sevgi” duyarlılığından dolayı, çok cidd&ic Devamı...
|
| İNSANI VE DÜŞÜNCEYİ ERTELEMEK |
Her şeyi siyah-beyaz ayrımının keskinliği içinde tek sebebe ircâ etmek rahatlatıcı olduğu kadar yanıltıcıdır.
Bazıları, yaptıkları büyük bir hatâyı, “Bunu kabullenirsem hayatım anlamsızlaşır!” gerekçesiyle, ömürleri boyunca, doğruymuş gibi göstermek için çırpınıp duruyorlar. Özellikle ideolojik saplantılarda bu hâ Devamı...
|
| MUHÂSEBE- DÜŞÜNMEYE BAŞLAYACAK MIYIZ? |
M u h a s e b e
Geçen yılda neler oldu, bu yılda neler olabilir? Almamız gereken tedbirler ve yapmamız gereken işler nelerdir? Her yılın başında medyanın, yazarların, böyle bir muhasebe tablosu çıkarmaya çalışması âdet haline gelmiştir.
Bir de şöyle düşünsek: Böyle bir muhâsebe adına geçmiş yıllarda neler yazılıp çizildi? Kullandığımız değ Devamı...
|
| ÎKAZ, ANCAK ŞAHSİYET SAHİPLERİNDEN ZUHÛR EDER |
Gidişât
Bozuk saat bile günde iki defa doğru’yu gösterirmiş ya. Bizim müşavirler o kadarını olsun yapamıyorlar.
“Evet efendim, isabet buyurdunuz efendim, devam edin efendim, aslansınız – kaplansınız efendim…” Hep böyle, daima böyle.
Doğrular ne olacak? Kim söyleyecek onları?
Bir kere de sen söyle be kardeşim.
Yırt şu gaflet perd Devamı...
|
| EHEMMİYETİNİ BİR TÜRLÜ ANLAYAMADIĞIMIZ CEVHER: DÜŞÜNMEK... |
Farklı bir îzah(...)İslâm, ölçüleriyle; ayrıca işaretleriyle, delaletleriyle, düsturlarıyla, zımnî atıflarıyla, tavsiyeleriyle, çok geniş bir şümûle sahip. Yorumlamakla bitmez. Yorumlar var, yorumlar üzerinde üretilmiş düşünceler-eserler var. Hep de var olacak. İslam'ın bu vüs'atini, "her şey İslam'da var" deyişiyle i Devamı...
|
| KENDİNE GELMEK (Samîmî Olmak) |
Hayatını rol yapar gibi yaşayanlar, gerçekliğin kıstasını kaybederler. Yani sanatta ve empati denemelerinde bir role bürünmek istedikleri zaman, gerçekten onu yaşıyormuş gibi davranamazlar.
Çünkü hayatlarında, doğal, normal ve kişiliklerinin gereğini yansıtan bir hal içinde değiller ki; ona benzemeyi mümkün kılsınlar. Yaşarken oynayanlar, oynarken Devamı...
|
| NEFSE EN AĞIR GELEN ŞEY: DÜŞÜNMEK... |
İnsanlar dinler karşısında hep üç konuyla ilgili olarak sıkıntılı durumlar yaşamıştır: Faiz ve içki yasağı ile tesettür emri. Musevilik, İsevilik zamanlarında da, İslam'ın tebliğinden sonra da böyle olmuştur.
Bunlar nefse ağır geliyor ve sosyal bedeller ödettiği düşünüldüğü için de yorumları tevile doğru sevk edici yönelişler doğuy Devamı...
|
| KÖKSÜZ AYDIN... MÜZMİN MUHALİF (Okumamanın bir sebebi) |
Aydın olmak ne demek?Aydın sadece eleştirir ve eleştiriyi de kötüleme sanatkârlığı olarak uygular. Sanki böyle gerekiyormuş, böyle bir kural varmış gibi! Peki, fark edilemeyen, fark edilebilse önemli düşünce değişimlerine yol açarak yeni çözüm imkânlarına mesnet teşkil oluşturacak türdeki pozitif gelişmeleri kim işaretleyip aydınlatacak? Bu b Devamı...
|
| DİN, AKIL, TEFEKKÜR; DARWİN |
Sahte bilim yahut bilimsel münâsebetsizlikTemel yanılgılarımızdan biri; her şeyi bileceğimizi, bilmeye muktedir olduğumuzu zannetmemizdir. İnsan, kendini "bilimsel bilgi" ile yetinme mecbûriyetinde bırakırsa, yaşaması için gerekli olan hayat görüşüne sahip olamaz; düşünce üretemez ki, öyle bir hayat görüşü oluşturabilsin. Ben rûha d Devamı...
|
| YOKLUK İÇİNDE YAPMADIĞIMIZ HATÂLARI VARLIK İÇİNDE YAPMAK |
Bir gaflet penceresinin nasıl açıldığını biraz izah etmeye çalışacağım.
İslâm'da ticaret elbette ki meşrudur ve kâr payı açısından da liberal sayılabilen bir cevaz uygulamasının var olduğu da söylenebilir. Yani bir Müslüman çok kazanmaya çalışabilir. Esasen ekonomi, ihtiyaçların karşılanması esasında kendi tanımını bulduğu için; ço Devamı...
|
| GÜNDEM: BOŞ MEŞGÛLİYET; GÜNCEL: CANLI HAYAT |
GüncelDüşüncenin güncelliği, haberin havâdisin güncelliğinden çok daha önemlidir.
Nedir düşüncenin güncelliği?
Bugünümüzün şartlarına ve ihtiyaçlarına hitâb eden düşünce, düşünce özü, düşünce özelliği, düşünce delâleti... Bilineni, biliniyor zannedileni Devamı...
|
| TENKİDİMİZİN CİDDÎYE ALINMASI İÇİN... |
Ciddî ve îtidalli olalımEleştirilere hoşgörülü davranmak kendi eleştirilerimizin ciddîye alınması için mutlaka gereklidir. Bu bir ciddiyet ve meşrûiyet denklemidir.
Ciddiyet, samimiyetten ve îtidalden ayrılmaz; samimiyet ve îtidalden mahrum bir ciddiyet görüntüsünün aslında ciddiyet değil de vahâmet ifâde ettiğ Devamı...
|
| İNSANI VE DÜŞÜNCEYİ UNUTMAK |
İnsanı atladığınız, ihmâl ettiğiniz, yok saydığınız noktada; hiçbir meşrû inanç, ideal, düşünce değeri kalmaz ortada. Bu Ortadoğu'daki canlı bomba eylemleri için de böyledir, herhangi bir terör eylemi için de.
Bir yere bomba attıracaksın, orada mâsum insanlar ölecek, sakat kalacak; sen de "Dâvâm için yaptım!" diyeceksi Devamı...
|
