
| Kategori : / MÜLÂKÂT | Okunma Says: 4140 |
| Topçu, yola çkan adamd. |
|
Vefatnn 35. ylnda tanmayanlar için Nurettin Topçu’yu Prof. Dr. Mustafa Kara anlatt.
Muhterem hocam, bir nesli yetitiren ant ahsiyetlerden olan Nurettin Topçu kimdir, ilim irfan dünyamzdaki yeri nedir?
Hz. Peygamber’in mehur hadisini hatrlyorsunuz:“lim Çin’de de olsa onu arayp bulun,lim nerede ise sizde onunla olun.”
Son Peygamber’e ak olan Mehmet Akif Ersoy ise farkl bir istikameti gösteriyordu
“Alnz ilmini Garb’n alnz sanatn
Veriniz mesainize hem de son süratini.”
Aslnda iki söz arasnda fark yoktur. Çünkü her ikisi de ilmin ve hakikatin peinde olmay tavsiye ediyor. Kâinattaki “ayet”leri bulmak için “kutlu yolculuk”un gerekli olduunu söylüyor. Buradaki farkl istikametler meselenin özü ile ilgili deildir. Zaten dünya yuvarlak olduuna göre douya giden batya, batya giden douya ular. Önemli olan nerede ne aradn bilmek, kimden nasl istifade edeceine karar vermektir. XIX. Yüzylda bizim toplumumuzda yaygnlamaya balayan “Batya gitme” anlay XX. Yüzyln banda hzland ve Osmanllar çeitli sahalarda yetimek üzere gençlerini Avrupa ülkelerine özellikle; Almaya, Fransa ve ngiltere’ye göndermeye devam etti. Dinî hayatla ilgili köklü deiikliklere imza atan Cumhuriyet döneminin yöneticileri de ayn yolun yolcusu oldular. Cumhuriyet’in ilk yllarnda “Garbn lmini” almak üzere bu topraklara gönderilen gençlerden biride Nurettin Ahmed idi. 1909'da Erzurumlu Ahmed Efendi ve Einli Fatma Hanm’n çocuu olarak stanbul’da doan Topçu, stanbul Lisesini tamamladktan sonra 1928 de Avrupa’da örenim imtihann kazanarak Fransa’ya gitti. 1934’te Sorbon’da felsefe doktorasn veren ilk Türk unvanna sahip oldu. Ülkesine döndü, öretmenlik yapmaya balad. Doçentlii kazand halde üniversiteye alnmad.
Burada ister istemez aklmza be harfli bir kelime gelmektedir: Niçin?
XX. yüzyl Avrupa’s, kiliseye meydan okuyan materyalizm, kapitalizm, rasyonalizm bata olmak üzere birçok cereyann cirit att bir aland. Dolaysyla daha derinlerde akp giden mistik ve manevî alan gözden düürülmütü. Topçu ise hakikate akt ve onu aryordu. Kader onu arad dünyann büyükleriyle bir araya getirdi. Ayn yllarda mistik felsefesinin en büyük temsilcilerinden biri Henri Bergson’la tant. Hareket (aksiyon) felsefesinin piri Moris Blondel’le bulutu. Hallac ve slâm tasavvufu ile megul olan Luis Masignon’un Türkçe öretmeni oldu. Böylece ftratnda var olan bir “hazine”nin kefedilmesinin önündeki engeller kalkm oldu. Bu ilim ve hakikat ak ile 25 yanda “syan Ahlak” isimli doktora tezini tamamlad, ülkesine döndü.
Ancak ülkemizde 1925-1935 yllar arasnda eyh Said ve Menemen olaylar sebebiyle bir çok ey deimi, deerler farkllam birçok insan sürgüne gönderilmi ve idam edilmiti. “syan Ahlak’nn son cümlelerinde öyle der:
“Anadolu bin yllk tarihinden beri sadece snrlarda deil hem de devlet merkezinde ve ayn zamanda kendi kalblerinin derinliinde, kutsal cihad ilân ederek cemaatin selameti için kendilerini feda eden kahramanlardan ve ehitlerden mahrum kalmad. Kendi tasavvuf geleneine yeniden sarlacak olan Anadolu çocuklar, hem kendi nefislerinin zorbalna hem de despotlarn zulmüne kar her zaman kutsal cihad ilân edecekler ve kendi daraaçlarnn önünde cesaret ve gururla cihadlarnn tam anlamyla uurunda olarak: “Ben Hakikatim ene’l-Hakk” diyebileceklerdir.
Nurettin Topçu eitim ve öretim faaliyetlerine lise öretmeni olarak devam etmi 1939 ylnda itibaren yaynlanmaya balad “Hareket” dergisiyle düüncelerini kamuoyuna aktarm, kaleme ald eserlerini birer birer yaynlamtr. ç alemindeki derûni kprdanlar Abdülaziz Bekkine hazretlerinin sohbetleriyle mecran bulurken Celal (Hoca) Ökten’in, Hüseyin Avni Ula’n, Ali Fuat Bagil’in ahlak ve cesaretlerine her zaman hayran olmutur. 1967 de vefat eden Ali Fuat Bagil’in mezar tandaki metin ona aittir: “ Krk yl Türk milletine ilim ve irfan alayan ilmi asârndan, ahs ilminden, kalbi âlemden büyük Anadolu’nun asil evlad Ali Fuat Bagil burada Rabbinin eiine ulat. Ruhu için fatiha istiyor.” Bu cümleyi Nurettin Topçu’nun mezar tana yazmann hiçbir mahzuru yoktur. Aslnda onun dostlar için yazd ve “Millet Mistikleri” isimli eserde bir araya getirilen yazlarn hepsinde kendisinin ümit ve özlemleri vardr. XX. Yüzyln en büyük velisi olan Mehmet Akif Ersoy* için ise müstakil bir eser kaleme almtr. Dostlarndan Ali Nihad Tarlan için daha salnda 1970 ylnda bir yaz yazm, Tarlan da vefatna öyle tarih düürmütür:
Göçtü o hilkat-i güzin
Oldu ufülü pek hazin
Sâl-i vefatn ann
Üç melek-i ziya-cebin
Çkt figan edip dedi
“GTT DR NUR-I DN”
Ömrü boyunca okuyan, okutan ve yazan hocamzn eserleri Dergâh yaynlar tarafnda neredilmitir.
Yarnki Türkiye’nin 14 Mays 1961 tarihli önsözü “Anadolu’nun kurtulu sava ruh cephesinde henüz yaplmad” diye balyor ve öyle neticeleniyor: “Yarnki Türkiye’nin kurucular millet ve cemaat urunda fedakârlklar kabullenenlerin artk bulunmad cemiyetimizde, muhtelif simada insanlar ahslarnda birletireceklerdir. Onlarda Yunus, Yavuzla birleecek; Sinan, Akif’e uzanacak; Ebu Hanife, Hüseyin Avni’yi tebrik edecektir. Ve onlarn eseri olacak Yarnki Türkiye u temellerin üstünde kurulacak: Anadolu’nun toprandan kaynayan bir kan, cemaat için harcanan emek, bin yllk bir tarih, otoriteli bir devlet ve ebedî olduuna inanm bir ruh…”
10 Temmuz 1975 günü vefat eden Nurettin Topçu, Kozlu mezarlna defnedilmitir. Mezar tanda Mehmet Akif’in msralar var:
Serilmi secdemin inler durur yerlerde mirac
Semalardan gelir ummanlarn tehlil-i emvac
Karanlklar, klar, gölgeler sussun ki Allah’m
Bütün dünyay inletsin benim secdem, benim âhm
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
*erh: Bu husus, velîlie yüklenen mânâ ile alâkal. Acizane kanaatimiz, M. Akif'e "velî" yerine "mücadele adam" denilmesi daha uygundur. (Dorulu)
Yazar: Betül Kaymaz |
15-07-10 |
||
| E mail: Haberkültür.net | Tweet | ||