
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 2600 |
TDK'nin Banliyösü - 1
TDK’nin Hatalar ampiyonu olan Türkçede Bat Kökenli Kelimeler Sözlüü seri hatalarna devam ediyor.
Mezkûr sözlüün “banliyö” maddesi için verdii bir örnek cümlede tam bir düzine imla ve noktalama hatas çkt…
Yakup Kadri Karaosmanolu ’nun “Bir Sürgün”ünden iktibas edilen cümlenin Türkçede Bat Kökenli Kelimeler Sözlüü’ndeki hâli aynen öyle:
“Vapur iskelelerinde olsun, banliyö treni istasyonunda olsun, gieler önünde daima görmeye alt teyiat, o “buyurun efendim”leri, o “zatalilerinden sonralar..... taaccüple hatrlad.”
(Hatalar ampiyonu sözlüün hatalar ampiyonu cümlesi…)
Bir Cümlede Tam On ki Hata
1. ve 2. HATA : Cümlede tekrarl balama edat hükmünde olan “olsun”lardan sonra virgül getirilmesi yanltr. TDK Yazm Klavuzu’nun buna dair hükmü öyle:
“Metin içinde tekrarl balaçlardan önce ve sonra virgül konmaz.”
“Olsun... Olsun” Tekrarl Balama Edat Deil mi
Burada belki “olsun” kelimesinin tekrarl balama edat olup olmad sorulabilir. Aslen fiil olan bu kelime Yakup Kadri Karaosmanolu’nun yukardaki cümlesinde ve benzeri hâllerde hiç üphesiz tekrarl balama edat olmaktadr. Tpk “ister… ister” gibi… Mana olarak da aynen “hem… hem” veya “gerek… gerek” gibidir. Nitekim TDK kitaplarndan biri olan ve Prof. Tahsin Banguolu tarafndan hazrlanan TÜRKÇENN GRAMER’nde de “olsun… olsun” sözü tekrarl balama edat olarak kabul edilerek u cümle örnek verilmitir: “Yazn olsun kn olsun bu yürüyüü yaparm.”
(Prof. Banguolu balama edatlar için “balam” tabirini kullanyor. Bu isim o zamanki TDK tarafndan da benimsenmi olmal. Bugünkü TDK ise – imdilik – “balaç” demeyi tercih ediyor. Yarn ne olur, bilemeyiz… Onlar izlemeye devam ediniz…)
Büyük Türkçe Sözlük’ün Kusuru
TDK’nin yukardaki noktalama yanlndan daha büyük bir hatas – aslnda noksan – da var: Güncel Türkçe Sözlük’te olsun Büyük Türkçe Sözlük’te olsun “olsun” diye bir madde yok… Mademki bu “olsun” sözü Türkçemizde balama edat olarak da kullanlyor, o hâlde lügatlerde madde ba olmay da hak ediyor demektir. Nitekim “ister, hem, gerek” kelimeleri Güncel Türkçe Sözlük’te ve Büyük Türkçe Sözlük’te madde ba olarak yerlerini almlardr. TDK mensuplar en ksa zamanda bu eksii gidermeli, sözlüklerinde “olsun”a yer vermeli...
(Bana da bir teekkür göndermeli.)
3, 4, 5, 6 ve 7. HATALAR: Yakup Kadri Karaosmanolu’nun bu cümlesi çift trnak ( “ ” ) içinde aktarlrken “buyurun efendim” ve “zatalilerinden sonra” sözleri tekrar çift trnaa alnm. Hâlbuki TDK Yazm Klavuzu’na göre “Trnak içinde verilen ve yeniden trnaa alnmas gereken bir sözü belirtmek için çift trnak deil tek trnak kullanlr.” Dolaysyla “buyurun efendim” ve “zatalilerinden sonra” sözleri çift trnak ( “ ” ) içinde deil tek trnak ( ‘ ’ ) içinde verilmeliydi.
Bu arada “zatalilerinden sonra” sözünün banda trnak açlm fakat sonunda kapatlmamtr. Dolaysyla sözün nerde bittii belli deildir.
8, 9, 10 ve 11. HATALAR: Yukarda bahsi geçen “buyurun efendim” ve “zatalilerinden sonra” sözleri cümle hükmündedirler. Bu sebeple de büyük harfle balatlmal, sonlarna da uygun noktalama iaretleri konmalyd.
12. HATA: Gene yukarda bahsi geçmi bulunan“zatalilerinden sonra” sözünden sonra kullanlan be noktann oraya niçin konduu anlalmyor. Eer bu noktalar cümlede atlanan baz kelimeleri ifade ediyorsa be tane deil üç tane olmalyd. Nitekim TDK Yazm Klavuzu’na göre iktibaslarda; bata, ortada ve sonda alnmayan kelime ve bölümlerin yerine üç nokta (…) konur. Ayn Klavuz unu da bir “uyar” olarak kaydeder:
“Üç nokta yerine iki veya daha çok nokta kullanlmaz.”
Daha evvel, TDK’nin bir sayfasnda 12 hata bulmutum. imdi ise sadece bir cümlesinde 12 hata…
Bilmem ki bu TDK için ne diyeyim?
Neyse ki fazla aramadan bir söz buldum. Hem de TDK’nin kendi sözlüklerinde:
“Ele verir talkn (telkini), kendi yutar salkm…”
Yazar: C.Yakup Þimþek |
03-07-10 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||