Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TEFEKKÜR / ÝNSAN VE TEFEKKÜR | Okunma Says: 2888 |
Sahte bilim yahut bilimsel münâsebetsizlik
Temel yanlglarmzdan biri; her eyi bileceimizi, bilmeye muktedir olduumuzu zannetmemizdir.
nsan, kendini "bilimsel bilgi" ile yetinme mecbûriyetinde brakrsa, yaamas için gerekli olan hayat görüüne sahip olamaz; düünce üretemez ki, öyle bir hayat görüü oluturabilsin. Ben rûha deer vermek için bilimin onu ispatlamasn beklersem; evimin yolunu bulamam.
Kald ki, bizim görü alanmza maddî âlemin bütünü de girmez. Güne sistemi içindeki bir dünyadayz. Sonsuz içinde bir nokta! Maddî alan, sonsuz; rûh'u ve zaman' bilmiyorsun; ama insann bu hayat yaay hakknda, mutluluu, dengesi, gâyesi, inan, ahlâk hakknda mutlak deer hükümleri vazediyorsun! Akl ile badar m? Akl, önce mütevâz olmay gerektirir.
Akl, bildiklerine dayanarak bilemedikleri hakknda düünür; mutlak hükümler veremez. Sahip olduu bilgilere dayanarak benzer bilgilere erimesi sradan bir faaliyettir. Ama, onun dna çkarak, boluklar sözde bilimsel varsaymlarla doldurup bunlarn doruluuna inanlmasn isteyemez. "Yanllanana kadar bunlarn doruluuna inanmak zorundasn" diyemez. nanç alanna giremez. Metafizikleemez.
Darwin'in teorisine ben niye inanmak mecburiyetinde olaym? Bilimsel bir gerçek mi bu? Hayr, bir varsaym. Peki yüzyl sonra bu varsaym yanllanrsa, benim imdiki hayatmda kaybettiklerim ne olacak? Böyle bir mantkszlk olur mu?
Darwin teorisini dayatmak, doruluuna inanlmasn istemek, doruluuna inanmann çadalk gerei olduunu savunmak, her eyden önce bilime ve akla aykrdr. Kald ki, Karl Popper'a göre "Darwin kuram snanabilir olmad için bilimsel deildir, sahte bilimdir. Metafizik bir eydir." (The Logic of Scientific Discovery)
Mantk bilgisi, okul kitaplarnda var. Bunun dnda, daha geni anlamda ve üst seviyede "düünce bilgisi" vardr.
"tidalli olun, aklnz kullann. Aklnz kullanrken kalbinizi de devrede tutun." bilgisi bir düünce bilgisidir. Ayn zamanda Kur'anî bir bilgidir ve Kur'an üzerinde maddî bilgi iaretleri arama çalmalar epeycedir de "düünce bilgisi" arama ilgileri çok azdr; ve durum benim çok hayretle karladm bir durumdur.
"nançl ve ahlâkl olmann, ayn zamanda aklllk olduu" bilgisi de öyledir. Ve bu bilgi de yeterince ilenmemi ve öne çkarlmamtr. Düünürken "kalbe", manevî yaayta "akla" iarette bulunan bir "itidal" tavrna ve bu tavrla insann hayatn bütünlüüne "ufuk açma" lüzumuna yer verilmesi, harikulâde bir düünce eitimi bilgisidir.
Bu kvamdaki bir benzerini hiçbir felsefî ve fikrî eserde bulamazsnz. Vardr ama; datlm, serpitirilmi, riskli yerlerde kuatlm olarak vardr; onlar bir araya getirip bir senteze yaklatrmak ömür törpüsü bir itir.
Doru bilim, kendini snrlayarak düünce alanndaki akla sayg gösterir ve "Beni eletirip süzerek benden yararlanma imkanlarna sahipsin." der. "Bana ufuk aç, snrlarmzn genilemesine yardmc ol." der. Doru bilimsel tavr budur.
Bilim-din kavgasnn slâm açsndan hiçbir anlam yok. slâm, akl, ifrata ve tefrite kar snrlar; bu, özgürletirmedir. O kadar böyledir ki "Din'de arla sapmayn." diyerek, itidalden ayrlmann her türlüsünü knamtr.
Bilim-din arasnda bir düünce alan vardr. Makul tartmalar, müzakereler o alanda yaanmak gerekir. Bir pozitif bilim maddî olgularla, realitelerle urar. Onun snrl, maddî ve deiken verileriyle din ilgilenmez, o alanda da akln kullanmay tevik eder; fakat düünce alan için insann ve hayatn bütünlüü hakknda bilgiler, ölçüler verir. (Din) düünmeyi, düünerek yaamay öngörür. tidali, dengeyi, mutluluu, sorumluluk uurunu, ahlâkl olmay, bütünlüü, tutarll, sevgiyi anlatr.
Eletirileriniz varsa, itirazlarnz ve farkllklarnz varsa; bu alanda, düünce alannda, ifade edeceksiniz. "Ben Darwin'den esinlenerek öyle öyle düünüyorum" dersin, karlkl oturur tartrz. Ama "Darwin Teorisi bilimdir, bilime kar çkamazsn" dersen, güler geçerim.
NOT: Vurgular bize âittir. (Dorulu)
Yazar: Ahmet Selim |
27-07-09 |
||
| E mail: Mail Adresi Yok | Tweet | ||
 |
 |
||
