Nedir düşüncenin güncelliği?

Bugünümüzün şartlarına ve ihtiyaçlarına hitâb eden düşünce, düşünce özü, düşünce özelliği, düşünce delâleti... Bilineni, biliniyor zannedileni öyle îzâh edersiniz ki; güncel yönü ortaya çıkar.

Yâhut öyle bir yorum ve düşünce ifâdesi vardır ki; ne zaman yazılmış olursa olsun, sanki bugün yazılmış gibidir.

Düşüncenin güncelliği, düşüncenin hayâtiyeti demektir. Yaşanmakta olan ihtiyaçlara uygun açı, düşünceyi hayâta bağlar.

Klasik, hep günceldir; bakabilirsen, görebilirsen, okuyabilirsen, duyabilirsen... Bunu kolaylaştıran yardımlar ve sunuşlar, güncellik özelliğine dikkatleri çekmeye çalışır. Güncel düşünce, güncel târih, güncel hukuk, güncel demokrasi yazıları, yorumları gerekir. Bunlar olmazsa, haberin güncelliği beş para etmez... Târih mîrâsı bile güncelleşmeli; güncelleyen îzahlarla, yorumlarla yeni hayâtiyet değerleri kazanmalı. Bâzı kitapları bunun için yeniden okumak lüzumludur. Yeniden okumak, sizi sanki dikkatinizden kaçmış şeylerle karşılaştırır. Halbuki asıl farklılık sizin duyarlılık açılarınızın güncel özelliklerindedir. Bâzı yorumlar, bundan dolayı, bir çeşit güncelleştirmedir.

Neyi görmek ve anlamak ihtiyacındaysan, öncelikle onu görüp anlamaya meyledersin. Senin güncelin odur. Peki ama neyi görmek ve anlamak ihtiyacında olduğunun farkında mısın, şuurunda mısın?

Güncellik işte burada bambaşka bir mâhiyet ve boyut kazanıyor.

Güncel diye ortaya sürülenlerin büyük bir çoğunluğu güncel değil. Çünkü hiçbirinin yaşayan ihtiyaçlarımıza cevap verme, hitâb etme hayâtiyeti yok. Önümüzdeki meseleleri çözebilmemiz için hatırlamamız gerekenleri bize hatırlatacak özelliklerden yoksunlar. Gündemimiz, sahih güncellerden oluşmuyor. Düşüncede de öyle, haberde de, sanat ve edebiyatta da.

Gündemlerimiz, modaya ve nefsimize bağlı münâsebetsizliklerle ve ilgisizliklerle dolu. "Böyle deyişim acabâ ağır mı kaçtı?" endişesi hemen yakama yapışıyor. Ama, güncel olacaksa böyle olmak durumunda!

Polemiklere bakıyorum, bomboş şeyler. Gündemi işgal etme oyunlarının özel bir türü. Beslenme yetersizliğine bağlı hastalıkları olanlara turşu veriyorlar. Acılı-ekşili-asitli şeyler yediriyorlar. Gündem bunların işgali altında olunca da "güncel" sâhipsiz kalıyor.

Güncelin gündemi yok, gündemdekilerin güncelliği yok. Gündemde olanı güncel sanıyoruz. Gündemde olması gerekendir güncel, gündemde olan değil. Güncel; günü yaşayan rûhumuz, aklımız, hasretimiz, sancımız, nabız atışlarımız; şimdiki, şu anki elektromuz, duyarlılık ihtiyaçlarımız. Tek kelimeyle hayâtiyetimiz. Fikrî-ruhî-kalbî-küllî hayâtiyetimiz...

Uyuşturan, unutturan, örten, erteleyen, uzaklaştıran, oyalayan, aldatan şeylerin güncelliği olabilir mi? Bize şimdi nasıl bir düşünce yardımı, düşünce tashîhi ve desteği lâzımsa; bize şimdi nasıl bir canlandırıcı uyarı, anlam, işâret lâzımsa; güncel işte onlar.

Günceli fark edemiyorsak, tanıyamıyorsak, algılayamıyorsak; o takdirde en güncel olan mesele, "güncel" kavramının şerhidir, îzâhıdır, şuurlara işlenmesidir. Sıkıntının ve zorluğun en büyüğü de burada zaten.

"Günceli gündeme taşımak" için, önce şuurları âşinâ kılmak ve ısındırmak durumundayız. Güncelin gündeme gelebilmesi, hiçbir meseleyi kendiliğinden çözmez; ama bütün meseleleri, çözümsüzlük çukurundan alıp gün ışığına çıkarır. Yâni hayâtımızı normalleştirir. Ne hazin ve çelişkili bir tecellidir ki, bir güncellik kurumu olan medya, şimdiye kadar bunun tam tersini yaptı!

NOT: Vurgular bize âittir. (Doğruluş)