Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MÜLÂKÂT | Okunma Says: 6432 |
Baörtülülerle fotoraf çektirdim./Lale Mansur
Toplumu tandkça önyarglarn azaldn ifade eden Mansur, “Gördüm ki çok deiik insanlar var. Beyin olarak geni görülü biri baörtülü olabiliyor. nanç baka bir ey, onu sorgulayamazsnz. nsanlar ne ekilde yaamak istiyorlarsa öyle yaamallar. Ben baörtüsüne destek olarak birlikte fotoraf çektirenlerden biriyim. Eer bam kapatmam gerektiine inansaydm beni kimse tutamazd!” dedi.
KEMALPERESTLER MLLETTEN UZAK
“Var olan vesayetin bitmesini istemeyenler, yani biz onlara Kemalperestler diyoruz, sistemin deimesindense darbe olmasn tercih ediyorlar” diyen Mansur, “Kemalperestler zahmet edip sosyolojik aratrmalar hiç okumuyorlar. Alan çalmalarna dayanan bir çok çalma slâmî kesimin çoulcu olduunu ortaya koyuyor. Ben kemalperestlerin iddialarna katlmyorum. Kemalperestlerin halkla temaslar yok” eklinde konutu.
KEMALPERESTLER VESAYETN BTMESN STEMYOR
Türkiye’de yaananlar toplumun bütün kesimlerini yakndan ilgilendiriyor. Özellikle sanat dünyasndan baz insanlar slâmî kültürün yaylmasyla sanat alanlarnn yok olaca endiesini tayor. Biz de sanat hayatna stanbul Devlet Opera ve Balesi’nde balayan ve burada uzun dönem görev yapan Lale Mansur’la konutuk. Birçok filmde barol oynayan Mansur, slâmi kesimin Kemalistlerin söyledii gibi olmadn dile getiriyor.
Türkiye’de yaanan tartmalar bir sanatç gözüyle nasl görüyorsunuz?
ktidar deiiyor; gerçek iktidar bir nebze olsun Meclise, seçilmilere doru kayacak. Daha önceden yarg, ordu ve CHP esas bizi idare eden bürokrasi bunlar. Aslnda ttihat ve Terakki tarafndan yönetildiimizin farknda deildim. Ne zamanki “Hatrla Sevgili” dizisini çektim, o döneme ait her kesimden an kitab okudum, korkunç bir eyle karlatm. Ve olaylar daha iyi görmeye baladm. Yarg da çok yardmc oluyor çok saolsun; emdinli Savcs’nda olduu gibi ne taraf tuttuunu çok iyi belli ediyor.
”Bu zamana kadar niye görememiim” diye düündünüz mü?
Evet düündüm. Bugün yazlp çizilenleri konuulanlar, cumhuriyet tarihine yönelik eletirileri dile getirenler hapsi boyluyordu. Her eyi açk açk konuma imkân yoktu.
Bir takm eyleri çok sonra öreniyorduk. Benim biraz daha ansm var. Aabeyim insan haklar konusunda urat için “Güçlü Konak” meselesini o zaman da biliyorduk. Gazeteci dostlarmdan dolay bir takm haberleri öreniyordum, ama birçok ey yazlamyordu.
Bunun sebebi “resmi” politika m?
Tabiî ki… Okulda ne örendim bilmiyorum. Ne örendiysem okuldan sonra örendim, tarih okumalar yaptm. Eitim sistemimiz korkunç. Dersim’i bile Onur Öymen sayesinde örendik. Birçok bilgi, belge çkt ortaya. Önceden olay ‘isyan’ diye bilirdim imdi katliâm olarak biliyorum. Nereye elinizi atsanz çöküyor. Geçenlerde bir okuma yaparken 1940’larda Mimar Sinan’n kafatasnn çkarlp Türk olup olmad yönünde aratrmalar yapldn okudum. Halbuki Mimar Sinan’n Rum olduunu herkes bilir.
Sizce gerçek tarihle “Cumhuriyetçiler” yüzleebiliyor mu?
Bu ülkede demokrasiyi iplemeyen cumhuriyetçiler var. Bizim toplum olarak esas kirlendiimiz nokta Susurluk. Ondan önce bir takm eyler örtbas ediliyordu ancak Susurluk’tan sonra ciddî eyler su yüzüne çkt. Susurlukla yüzletikten sonra hepimiz kirlendik. Halbuki bu konuyla ilgili birçok ey yaplmas gerekiyordu. Geçen gün Babakan’n sanatçlarla yapt toplantda Oktay Kaynarca “Hiç Kürt olduu için ayrmcla uram birini tanyor musunuz?” dedi. Dehete kapldm. Kürt sorunundan bahsediyorsak aslnda Türk sorunundan bahsediyoruz demektir. Kendini eit vatanda olarak görmek istemeyen insanlar ve bunlar destekleyen ceberut bir devlet anlay var. Bu resmî ideolojinin bir yansmas. Artk demokrasi, eitlik ve hukuksuzlua bulaanlarn cezalandrlmasn istiyorum.
Bir sanatç olarak sivil diktatörlüe gideceimizi, sizin yaantnza müdahale edileceini düünüyor musunuz?
Biz kime oy vermek istiyorsak ona oy veriyoruz. Tek bana veya koalisyonla ülke yönetiliyor. Ama sonuç olarak sanda gidiliyor, sonuç olarak bir hesap verme mekanizmas var. Ya ötekiler, ya genelkurmay bakanlar?
Sistemin dokunulmazlar olduunu mu düünüyorsunuz?
Srf Hrant Dink cinayetine bakldnda baz çevrelerin birbirini nasl koruduklar görünüyor. Ancak jandarmada en alttakilere dokunulabiliyor. stanbul Vali yardmcsna da dokunulamad…
Hükümetin bu konuda giriimlerini nasl buluyorsunuz?
Hükümetin yapt birçok ey eletirilebilir noktada, ancak muhalefet yok. Muhalefet hâlâ nönü’nün byn konuuyor. Muhalefet “ta atan çocuklar” diye anlan suça itilmi çocuklar konusunda kyameti koparabilirdi. Anayasa deiiklii konusunda “Biz yokuz” diyor. Halbuki “u öyle olsun” demeli. Marifetmi gibi kaç yl önce hazrladklar “Kürt raporunu” ortaya atyorlar, ama icraat yok. Aslna bakarsanz Türkiye’nin sorunlarna yeterince ilgi göstermediimiz için hepimiz suçluyuz. Gerçi Devlet Güvenlik Mahkemelerinde birçok dâvâm oldu…
Suça itilen çocuklar konusunda Babakan’la konutunuz. Neler anlattnz?
Kendisinden bir yla yakndr randevu alnmaya çallyordu. Ben de sanatçlarla olan toplanty bir frsat bilip kendilerinden randevu alabildim. Babakan’la görümemizde Mehmet Atak, Mehmet Uçum vard. Babakan bizi bir saate yakn dinledikten sonra konuyla ilgili bakanlara talimat verdi. u an komisyonda çocuklarla ilgili çalmalar olduunu duyuyoruz.
Bölgedeki çocuklar tam olarak ne durumda?
Bu çocuklar üçüncü kuak çatma ortamnda doan çocuklar. Bu çocuklarn neredeyse her birinin ailesinde faili meçhul, ikenceye maruz kalm insanlar var. Birçok aile köylerinden atlm baka bir ehre göç etmek zorunda kalmlar. Krsalda çok az ve basit geçinebilen aile birdenbire ehre gelince maddî-manevî mahvoluyor. Böyle bir ortamda büyüyen çocuklarn gelen tanklara papatya vermesini bekleyemezsiniz. Birçok çocuk ne yaptn bilmeden, kkrtlarak olaylara karyor. Öbür taraftan olaylara hiç karmad halde seçme karpuz gibi okullarndan alnp götürülüyor. Okullarndan alnp götürülen çocuklar genelde iyi okuyan çocuklar. Aralarnda Fen, Anadolu Lisesi birincileri var. Polis ve jandarma “Ben bunu tandm” demesiyle çocuklar içeri alnyor.
Siz bu tür olaylarn devletin baz kanad tarafndan kkrtlma olduunu düünüyor musunuz?
nsanlar nasl Diyarbakr Cezaevi’nde gördükleri ikence, aalama sonucu daa gittilerse bu çocuklara yaplanlar da ayn neticeyi verme ihtimali var. Çünkü çocuklara yaplanlar vicdanlarda büyük bir infial uyandryor. Ben 14 yanda olsam 44 ylla yarglanyor olsam çkar çkmaz daa kaçarm. Ortada vicdana smayan bir durum var. Devletin bir kanad bilinçli bir ey yapyor. Bu topraklarda bar istemeyenlerin ekmeine ya sürecek bir ey bu.
”Hatrla Sevgili” dizisini çekerken yakn tarihe dair okumalar yaptnz ifade ettiniz. Neler gördünüz?
CHP’li tandklarn dizideki rolüm nedeniyle beni eletiriyorlard; “Menderes’in propagandas yaplyor” deniyordu. Halbuki benim okuduklarm karsnda dizide anlatlanlar “pembe dizi” kalr. Okuduklarmdan birinde Yeilköy tarafnda iki kii rak içiyorlar ve sarho oluyorlar. Kendi aralarnda “Buradan Yassada’ya tünel açp Menderes’i kaçralm” diyorlar. Bu yüzden sarho iki kii gerçeklemeyecek planlar yüzünden tutuklanyorlar.
Darbeden bahsetmiken Türkiye’de askerin konumu konusundaki düünceniz nedir?
Çok ükür ileri zorlayor. Anladm kadaryla bunlar askerlik dnda her eyle urayorlarm. Bütçeden bu kadar alyorlar, bu paralar nereye gidiyor? Son olarak saldrya urayan karakoldan sonra yaplan açklamada “Havann yamurlu olduu” yönünde açklama yaplarak savunma yapld. Böyle bir açklama olabilir mi? Bir dahaki yamurda oradaki askerler kendilerini nasl hissedecekler acaba? Ordunun bedelli askerlii ve hatta vicdanî reddi kabul etmesi gerekiyor.
Baz komutanlar hukuk çard halde mahkemeye gitmiyor. Bunu nasl yorumluyorsunuz?
Genelkurmay bu subaylara sahip çkyor. Mahkemenin çard subaylar Ankara’ya çarlyor, oradan da mahkemeye gidemiyorlar. Bu, iktidar ve güç meselesi. u ana kadar hep iktidar ellerinde olmu, ilk defa sorgulanyorlar, ilk defa biri çkp soru soruyor. ehit aileleri gerçekleri bir anlasa! Evlâdn yok yere kaybetmek zor bir durum. 25 yldr bu çocuklar ölüyorlar. Nihayet bu duruma itiraz eden ehit aileleri çkmaya balad.
Toplumda var olduu söylenen kutuplama sizce kimler arasnda?
Var olan vesayetin bitmesini istemeyenler, yani biz onlara Kemalperestler diyoruz, sistemin deimesindense darbe olmasn tercih ediyorlar.
Kemalperestler sizin gibi düünen insanlara “slâmclar biz olmasak sizi çi çi yer” diyorlar…
Kemalperestler zahmet edip sosyolojik aratrmalar hiç okumuyorlar. Alan çalmalarna dayanan bir çok çalma slâmî kesimin çoulcu olduunu ortaya koyuyor. Bunlar içinde feminist olan, demokrat, liberal olan var. çinde kast edildii gibi dinî bir sistem isteyenlerin yüzdesi oldukça düük. Ben kemalperestlerin iddialarna katlmyorum. Kemalperestlerin halkla temaslar yok.
Sizce gerçekten korkuyorlar m yoksa bilinçli kesimler tarafndan korkutuluyorlar m?
Gerçekten korkan insanlar olduuna inanyorum, ancak CHP gibi durumun böyle olmadn bildii halde nemalanan kesimler var.
u an Türkiye’yi tarihî süreçte nerde görüyorsunuz?
Yllardr halnn altna süpürülmü problemler var. Bence bu problemlerin tümü Türk problemi. Hepimiz biliyoruz ki Türkçe’de klç art kavram var, yani öldürülememiler…
Taraf Gazetesi’nden Nabi Yac “Türklük” kavramnn neredeyse lânetlenen bir duruma geldiini söyleyerek bu yaklam doru mu demiti…
Hiç kimse ne olarak doduu için aalanamaz. Ben mi seçtim ne olacam? Aslnda burada Türklerden, Kürtlerden, Ermenilerden bahsetmiyoruz. Aslnda burada devletin resmî ideolojisinden bahsediyoruz. Hepimizin eceresini aratrsak kim bilir ne çkar…
Son dönem AKP ve CHP arasnda yaanan Hitler tartmasna ne dersiniz?
Lâf olsun torba dolsun. CHP, meselelerin özüyle ilgilenmiyor. CHP bundan önce Van’daki olaylar diline dolamt, imdi dillerine nönü’yü dolayacaklar. nönü’nün aznlklara kar çkard “varlk vergisi” ve Dersim olay onu yerle bir etmeye yeter. Biz o kadar hastalkl bir toplumuz ki Amerika’dan üç günlüüne stanbul’a gelen arkadam “Sizin Atatürk’le probleminiz ne?” dedi. Bunu Dolmabahçe’deki fotoraflar gördükten sonra sordu. Bu tür eyler normal deil. nsanlar tabu haline getirmek hiçbir ülkede olmayan bir durum. Atatürk’ü içki içer gösterdii için Can Dündar’n canna okudular. Adam Siroz’dan öldü… çmiyor muydu? Atatürk’ün içki sofralar mehurdur. Benim babam generaldi ve bütün aile Osmanl Paas… Hüsrev Gerede babamn days, Atatürk’ün içki sofralarnda bulunmu biri. Pek çok hikâyeler dinliyoruz, ancak bunlarn pek çou söylenemiyor!
Bu hikâyelerden paylaabileceiniz var m?
Söyleyeyim de öldürsünler beni. Bu hikâyeleri anlatacak kadar delirmedim henüz. Ben hayatmda bu kadar çeitli ekillerde kullanlan bir siyasî figür görmedim. Herkes bir yere çekiyor ve kullanyor. nsanlar çada bir Türk vatanda olarak deil, Atatürk kalkanyla bir eyler istiyorlar. Sen ne istiyorsan kendi azndan konu…
Üniversitedeki baörtüsü yasa korkunç Etrafnzda slâmî kesimden arkadalarnz var m?
Daha önce, gençken baörtüsü ve çaraf benim için kabul edilemez bir eydi. Ancak Anadolu’yu gezdikçe durumun farkna vardm. stanbul Türkiye deil. Kurtulu Sava srasnda Anadolu’yu anlatan “Kanatsz Kular” adnda bir roman okudum. Anadolu’daki yaam o kadar güzel anlatyor ki. Süryanisi, Ermenisi, Müslüman bir arada yayorlar ve birbirleri için dua istiyorlar. Roman’da Atatürkle ilgili bölümler de var. Bu bölümlere Kemalistler nasl çldrmad anlamadm.
Görüleriniz dolaysyla yaknlarnzla hiç tarttnz oluyor mu?
Baörtüsü konusunda tarttmz bir arkadam var. “Yirmi be yllk geçmiimiz var. Ayr düünüyoruz diye geçmiimizi çöpe mi atacaz? Ben böyle bir eyi kabul etmiyorum” dedim. “Biliyorum ki senin düüncelerinden dolay bir çkarn yok benim de düüncelerimden dolay bir çkarm yok” dedim. Sonuçta düünce tartmas yapyoruz bu da çok normal…
Toplumu tandkça m slâmî kesimle ilgili önyarglarnz gitti…
Benim de bir reaksiyonum vard. Daha sonra gördüm ki çok deiik insanlar var. Beyin olarak geni görülü biri baörtülü olabiliyor. nanç baka bir ey, onu sorgulayamazsnz. Avrupa’da Katolik bir çok insan var. nsanlar ne ekilde yaamak istiyorlarsa öyle yaamallar. Ben baörtüsüne destek olarak birlikte fotoraf çektirenlerden biriyim. Eer bam kapatmam gerektiine inansaydm beni kimse tutamazd!
Üniversitedeki baörtüsü yasana ne diyorsunuz?
Korkunç… Korkunç… Bizde, kendisini bakasnn yerine koymak çok eksik bir duygu. “Onun yerinde olsaydm, onun doduu çevreye dosaydm, onlardan biri olsaydm” anlaynn tam tersine müthi bir ötekiletirme var.
Röportaj: H. Hüseyin Kemal
Yeni Asya Gazetesi
Yazar: H. Hüseyin Kemal |
28-05-10 |
||
| E mail: Mail Adresi Yok | Tweet | ||
 |
 |
||
