Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 2529 |
(Der-beyân- Tashîh-i Aye Böhürler)
Daha evvelki bir yazmda, “Medya dilini tarayp dil (imla, ifade ve bilhassa telaffuz) yanllarn tespit eden Hüseyin Movit, bazen büyük hatalarn farkna varamyor; fndk kabuunu doldurmayan yanllar görüyor.” demitim. Bu hükmüm deimedi. Çünkü Hüseyin Movit yine teferruatla urayor, büyük hatalar göremiyor.
Aye Böhürler’in “Nasa'ya haber versek mi?" cümlesindeki “Nasa” imlasna taklan Movit, TDK Yazm Klavuzu’na göre bunun yanl olduunu, dorusunun “NASA” olacan belirtmi.
Evet, TDK Yazm Klavuzu’na göre öyledir.
Peki, öyle olmasndaki hikmet nedir? “NASA” yerine “Nasa” yazlsa ne olur? “Kilogram”n ksaltmas “kg” deil de “KG” olsa arlklar yanl m tartlrd? Tüketici fiyatlar endeksi “TÜFE” deil de “tüfe” eklinde yazlsa ekonomi endeksleri beyan edilemez miydi? Türkiye Cumhuriyeti noktal (T.C.) deil de noktasz (TC) olarak ksaltlsayd devletimizin itibar m sarslrd? Sarslyorsa THK (Türk Hava Kurumu) sürekli itibar kaybediyor demektir. (Bu THK, ayn zamanda Türk Hukuk Kurumunun da ksaltmas oluyor. Bu da THK için bir baka handikap…)
Bu ksaltma meselesini uzattm; ama unu da soraym: “Dil bilimi” niçin “db.” diye ksaltlyor da “Dil bilgisi”nin ksaltmas “dbl.” eklinde? Bunlar birbirinin yerine geçemez miydi?
“NASA”nn “Nasa” eklinde yazlmasnn yanl olduunu söyleyen H. Movit, Aye Böhürler’in ayn yazsnda dütüü daha büyük hatalar görememi.
Baknz, o yazda Aye Böhürler’in kurduu (aslnda kuramad) birtakm cümleler:
“Yapay bebek üretim denemelerine balanm. Yoksa Aldoux Huxley'in Cesur Yeni Dünya kitabndaki gibi bebekler ihtiyaca binaen görevlerine uygun suni rahimlerde üretilecek. Alfa bebek hizmetçi olacak, delta bebek yönetici.”
imdi pirincin talarn biraz ayklayalm:
1. “Yoksa” kelimesi niçin kullanlm; cümlede bunun yeri var m?
2. Bu “Yoksa” ile balayan cümle bir soru cümlesidir de Aye Hanm soru ekini mi unutmu? Yani Aye Böhürler, aadakilerden birini mi soruyor?
a) “Yoksa Aldoux Huxley'in Cesur Yeni Dünya kitabndaki gibi bebekler ihtiyaca binaen görevlerine uygun suni rahimlerde mi üretilecek?” (Nerde üretilecek?)
b) “Yoksa Aldoux Huxley'in Cesur Yeni Dünya kitabndaki gibi bebekler ihtiyaca binaen görevlerine uygun suni rahimlerde üretilecek mi?” (Hakikaten üretilecek mi?)
c) “Yoksa Aldoux Huxley'in Cesur Yeni Dünya kitabndaki gibi bebekler mi ihtiyaca binaen görevlerine uygun suni rahimlerde üretilecek?” (Üretilecek olan bebekler, Cesur Yeni Dünya kitabndaki gibi bebekler mi?)
Aye Böhürler, bir ey soruyorsa bunlardan hangisini soruyor?
3. Yoksa bu “yoksa” kelimesi bir atf (=balaç) olarak önceki cümleyi sonrakine mi balyor? Yani bu iki cümle, Aye Böhürler’in kafasnda “Yapay bebek üretim denemelerine balanm. Eer bu ekilde bir fabrikasyon üretim baarlamayacaksa Aldoux Huxley'in Cesur Yeni Dünya kitabndaki gibi bebekler ihtiyaca binaen görevlerine uygun suni rahimlerde üretilecek.” eklinde miydi?
Aye Böhürler’in ayn yazsnda anlalmas zor – veya imkânsz – baka cümleler de var. te onlar:
“Bu meseledeki itirazm; kitabn 40'dan fazla ülkede 29 yabanc dilde baslmasnda sunuadr.” (Aye Böhürler’in neye itiraz ettii anlalyor mu?)
“Pakistan'da hala kadnlarn eitim orana %30, kadnlarn sokaa çkamad bölgeler, oy kullanamad yerler var.” (Cümlenin neresini düzeltelim?)
Bir yazda anlalmas böylesine güç, doru anlalmas ise nerdeyse imkânsz olan bir sürü cümle bulunacak; ama siz bir tek “Nasa”y göreceksiniz! Demek ki herkesin penceresi farkl…
O yazda – tam da H. Movit’e göre – ufak tefek, baka hatalar da mevcut… Ama onlar Sayn Movit'e brakp geçelim.
“Ufak tefek” dedim de aklma geldi: Hüseyin Bey, Aye Böhürler’in küçük bir hatasn düzelteyim derken kendisi küçük iki yanl yapm.
1. TDK Yazm Klavuzu”ndan iktibas ettii cümlenin sonuna nokta koymam.
2. “Bu bir kuraldr.” cümlesine küçük harfle balam.
(Milleti uydurmaya çaltnz kanunlara önce kendiniz uyunuz.)
Kelimelerin imlas, ksaltmalarn ekli, dilde “birinci derecede” meseleler deildir ve olamaz. Nitekim Türk Dil Kurumunun kendisi bunlar sk sk deitiriyor. TDK’nin tayin ettii birçok kaide, bu sebeple “geçici ve itibari” damgasn yemekten kurtulamaz. Milyonlarca ders kitabnn, yüz binlerce dershane kitabnn TDK’den yalap alap iktibas edip tekrarlad kaideler de hakeza…
Deerli Hüseyin Movit Bey’in daha vahim ve mühim Türkçe hatalar üstünde kafa yormasn – ikinci kez – diliyorum.
Yazar: C.Yakup ÞÝMÞEK |
14-02-10 |
||
| E mail: Mail Adresi Yok | Tweet | ||
 |
 |
||
