Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
Ayn soru geçerliliini yine koruyor: Acaba hepimizin okuduu be edebî fikrî eser ismi sayabilir miyiz? Dün de sayamyorduk, bence bugün de sayamayz.
Hâlbuki bu say be deil, en az 40-50 olmal.
Müslüman bir ailede doan bir gencin, biraz kendine geldii zaman, "dinimin kitab ne diyor acaba?" merakna kaplmam olmasn hiç anlamammdr. "Sandkta dedenin vaktiyle yazm olduu baz mektuplarn bulduk" deseler, "ne yazm acaba?" merakyla hatta heyecanyla gidip okuruz. Bu ise ilahi beyan-mesaj, "Rabb'im ne buyurmu?" merak nasl domaz?
Mevlânâ, en çok anlan isimlerdendir. Herkes över, onun sözlerini nakleder. "Neymi eserleri, bir bakaym" demez mi insan?
Bat'nn büyükleri olarak anlatlan yazarlar var. Onlarn en ünlülerinden birkaçnn eserini okuma ihtiyac nasl hissedilmez? Hiç deilse, Balzac, Tolstoy, Dostoyevsky, Victor Hugo... gibilerini...
Bendeki ilk Safahat nüshasna bakyorum. ç kapanda, satn aldm tarih yazl: "15 Haziran 1961, Pazar" Günlerden pazar olduu halde, yine Sahaflar'da Caalolu'nda belki rastlarm diye kitap seyretmeye gitmitim. Baktm bir yer sergisinde Safahat duruyor, param zorla denkleyip hemen aldm ve adeta sevinçten uçarak eve döndüm.
Peyami Safa, eserlerinin hepsini alp okumamz gereken biriydi bizce, 9'uncu Hariciye Kouu'nun yazar okunmaz m? Okul kitaplar mecburi metinlerdi, kitaptan bile saylmazd bize göre.
Demek ki, okuldaki mecburi metinler, bizim kitap okuma ihtiyacmzn da snrn tekil ediyor.Biraz daha büyüyünce de, ideolojik ve popüler heveslerle öyle bir hareketleniyoruz, o kadar.
Bir aydn, Peyami Safa'y, Yakup Kadri'yi, Kemal Tahir'i doru dürüst okumam ise; onun roman'a ainal olur mu? Okusayd ve öyle bir ainal olsayd, Orhan Pamuk'u laf olsun diye övmek modasna kaplr myd?
Baka bir ölçü vereyim:
Belli tipteki bir aydnn okuduklarnn yüzde doksanndan fazlasn ben de okumuumdur; ama o benim okuduklarmn yüzde doksanndan fazlasn hiç okumamtr! Bunun izah var mdr? O benim kütüphanemle yaamak zorunda kalsa, pek sklmaz. Ama ben onun kütüphanesiyle yaamak zorunda kalsam çok sklrm; çünkü, benim için çok gerekli olan kitaplarn hiçbirini bulamam!
Bu farkllk, çok düündürücü ve önemli bir mesele tekil eder. Ayn okullarda okuduk, ayn toplumda ayn ehirde büyüdük, bu farkllk nasl olutu?
Bir ipucu vereyim:
Baz Bat felsefesi üzerine uzun ve uykusuz geceler, onlardan oluan aylar yllar harcamm, on binlerce sayfa okumuum, çeitli denemeler yaparak çalmm... Ama o, mesela slam hakknda hiçbir ciddi örenme çabas göstermemi. slam tarihinden, fkhndan kelamndan; tefsirden, hadisten tasavvuftan hiç haberi yok. Bu durum tabii ki "önemli farkllk" meseleleri oluturur.
28 Nisan 1960 gösterilerinin birinde, bizim okulun çocuklarndan biri, bir tankn tepesine çkm elini kolunu sallayarak bayram yapyor; ben onlar seyrederken, grtlam düüm düüm, gözyalarm tutmaya çalyorum... O çocuk, okumayan düünmeyen, ailesinden ald tesirleri heyecanla benimseyip taklide çalan biriydi. Yani CHP'li bir ailenin çocuuydu... Okuldaki mecburi okumann dnda kalan koskoca alanda, sadece ailesinden gelenlerle yetiniyordu. Birçok kaplar kendisine smsk kapalyd, ama o farknda deildi.
nsann "dil-din-tarih" karsndaki bak, tavr, balangçta kendi insanln, kendi yaayn ve zamann alglamak içindir. Ama bizdeki pozitivist-jakoben modernite anlay buna izin vermedi. Bu bir anormallikti ve anormal sonuçlar dourmas kaçnlmazd.Sevinebileceimiz, hani o zenginlik dediimiz farkllklarn oluabilmesi için; önce gerçeklii salayan "var olu" ortak noktalarnn ve deer ölçülerinin hepimizde yaamas lazm. Yaasayd, mütereken okuduumuz 40-50 eser ismi sayabilirdik. nallah 2010'da okuma ciddiyetine ve sevgisine biraz yaklarz..
31 Aralk 2009, Perembe
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
NOT: Vurgular bize âittir.
Yazar: Ahmet Selim |
02-01-10 |
||
| E mail: a.selim@zaman.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
