Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TEFEKKÜR / ÝNSAN VE TEFEKKÜR | Okunma Says: 3486 |
En önemlisi insanlmz. Nasl bir insan olduumuz. Srlar, dmzda olduundan daha çok içimizde.
Yahut, hepsi içimizdekilerle irtibatl. Akl sahibi adam ruhu nasl inkâr eder? çimizdeki koskoca dünya ölümle biter mi? Buras bir merhale, bir misafirlik. Bir yerden geliyoruz, içimizdeki lâyk olduumuz yahut olmadmz, bir miktar anladmz yahut hiç anlamadmz emanet zenginliklerle bir yere gidiyoruz. Ruhun varl ispata muhtaç deil. Fakat "ruhun mahiyeti" denilince orada duruyoruz. Yetersiz bilgiler düünceyi snrlar. Akl yetmez bu ie. Çünkü akl da ruhun srlaryla snrl. Düünceyi istediimiz noktada durduramayz, ama istediimiz kadar da ilerletemeyiz. Gücümüz yetmez. Akl bunu anlarsa, gücünün snrl olduunu fark edip kabullenirse, ayr ve kalbî bir güç kazanr. Her eyi ölçüp biçmeye kalkmaz, kendi kendini tahrip edici cüretkârlklara tevessül etmez. tidal dengesi oluur ve gerçek tekâmül yolu açlr.
Düüncenin bir türü var ki kelimelere dökülemez. Ufuklara bakarsnz, içinize bakarsnz, hatralara dalarsnz, muhayyilenize yönelirsiniz ve susarsnz. mana sarlrsnz smsk. Bu artlardaki akl bir baka akldr. Rasyonalizmin akl deil. Akl- selim denir ona. Refakatçi olarak kalb-i selim'i, zevk-i selim'i arayan ve onlarla bulumadan rahat etmeyen bir akl. Mutluluk, o bulumann oluturduu bir denge. Mutluluk bir "haz ve rahat" hali deil, bir uur hali. Mutlu insann da aclar hasretleri vardr. Lâkin hepsi istikamet ve itidal uuruna baldr. Bir sevgi ve sorumluluk dünyasnda yaar o.
Ve bu hal, eski insanlarmzda büyüklerimizde daha çok vard. Sadece okumakla olmuyor. Bu farkll izah etmek çok zor. Mümkün ama zor. Bilgilendirmek kolay, düündürmek zor. Hele kelimelere dökülemeyen düünü (teemmül) halini uyandrmak çok daha zor. nsan doulur, sonra insan olunur. Nasl olunur? Bir bütünlük dengesine kavuularak olunur. Ruh bunu arar. O dengeyi arar. Bir ideal denge deildir bu. Oraya doru gidii mümkün klan bir tamamlanmadr. Tekâmül, o bütünlüün yeni seviyelerde yenilenmesiyle olur ve öyle devam eder. öyle diyelim: 3 yanda salkl bir çocuun uzuvlar da tamamdr, 23 yanda bir insann da. Maddî gelime o tamamiyet içinde olur. Manevî gelime de buna benzer. Salkl denge bütünlüü, çok önemli bir hayati ihtiyaçtr. Baz eyleri çok bilmek, baz eyleri de hiç bilmemek; bütünlük dengesini bozan bir durumdur. Genel kültürü zayf uzmanlarda bu duruma sk rastlanr.
Bütünlük dengesindeki bir eksiklik bir shhatsizlik en çok insanlnza yansr. Belli kurallar ihlâl edilmi gibi (açkça) görülmüyor ama, bir olumsuzluk hissediliyor mesela. Her eyin ba olan "insan kimlii" açsndan baktnz zaman, öteki kimlikler ne olursa olsun, birçok gerilemeler, kayplar göze çarpyor. Günlük hayatta "iyi insan" tabiri kullanlr. "Nasl biridir?" denilince "iyi insandr" cevab eskiden çok kullanlrd. nsann halinden anlar, edeplidir-terbiyelidir, elinden gelen yardm yapar, insann derdini paylar, konumasn, oturup kalkmasn bilir, kimsenin kötülüünü düünmez, iyi arkadatr, iyi komudur, laf tamaz, dedikodu yapmaz, görmemi gibi davranmaz, say sayabildiince... "yi insandr"da hepsi var. Genel bir pozitiflik ifade eder bu söz. nsanlar siyah-beyaz gibi "iyi insan-kötü insan" diye ikiye ayrlmaz. Ama "iyi insan" sfat herkese verilmez. Hele "çok iyi insandr" sfat!
Öyle bir olumsuz davran vardr ki bunu yapmak ahlâkszlk olarak nitelenemez, nitelenemeyebilir. Fakat bir eksikliktir. Mesela halden anlamamak bir ahlâkszlk deildir. Belki ahlâkn incelikleriyle, zarafetiyle, özel tezâhürleriyle ilgilidir. Kaba ve sivri örnek vermek gerekirse, u canl bomba hikâyesi söylenebilir. nsanlkla badamaz, slâm' brak. Geçenlerde Msr'a atfen bir laf dolat "öldükten sonra ilk 6 saatte..." falan diye. Gönlüm, midem buland. Aynen telaffuz edemem... Müslüman, bütünlüünü kurmu insandr, mekârim-i ahlâk nasiplisidir, "kalb-i selim, akl- selim, zevk-i selim" terkibini kendi ftratnn elverdiince yapmtr. Öyle olmak gerekir. Halden anlar, feraseti vardr... Çok bilgili olmayabilir. Müslüman, iyi-güzel insan olmaldr. artlara göre mükellefiyetler çkarr, düünerek hissederek sevgiyle yaar. Seyirci gibi yaamaz. Laf küt diye söylemez, incelikleri gözetir... Hem vakarl hem mütevaz olmay ferasetiyle baarr.
Yazar: Ahmet Selim |
19-05-12 |
||
| E mail: zaman. com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
