Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÝL KALESÝ | Okunma Says: 3383 |
Türkçelemi binlerce kelimeye TDK sava açt. Hedef, onlar hafzalardan silmekti.
Hâlbuki bu kelimelerin çou Türkçenin bo bir sahasna adm atm, bir açn kapatm, dile yepyeni bir mefhum katmt.
Böylece herkes tarafndan benimsenip sevilerek asrlarca kullanlm; dilden dile geçmi, nesilden nesile zenginleip miras kalmt.
Ne yazk ki bu sözleri feci bir sürpriz bekliyordu: TDK tarafndan “Arapça, Farsça, Osmanlca, yabanc kelime” gibi sfatlarla yaftalanmak ve mezarla postalanmak...
Bu kelimelerimizden biri de “edebiyat”t.
Üç çeyrek asrdr “edebiyat”n bana ge(tiri)lenleri bir hatrlayalm:
“Edebiyat”n Bana Ge(tiri)lenler
Türkçedeki mazisi dört yüz yla yaklaan “edebiyat” kelimesine TDK 1935 senesinde “Osmanlca” damgasn vurdu. Sonra onun yerini tutmas için “yazn” diye bir kelime uydurdu. 1948’de çkard Edebiyat ve Söz Sanat Terimleri Sözlüü’nde de “edebiyat” kelimesi hakknda aynen unlar diyordu:
“Edebiyat kelimesi yabanc bir kelime olduktan baka anlam bakmndan konusu ile de hiç bir ilgisi olmadndan, Türkçe karlnn bulunmas gereken terimlerden biridir. Bunu için imdiye kadar Betikler, Yaznlar, Yazna gibi karlklar ileri sürülmütür.”
(Bu cümlelerde gördüünüz imla ve ifade kusurlar bana ait deil; TDK ya Edebiyat ve Söz Sanat Terimleri Sözlüü’nde bu ekilde yazm veya nternet sitesine böyle aktarm.)
“Kurum”umuz “edebiyat”a Osmanlca muamelesi yapmaya devam etti. 1974’te çkard Yazn Terimleri Sözlüü’nde “edebiyat” için yine “Osmanlca” dedi. 1978’de hazrlad Özletirme Klavuzu’na göre de “edebiyat” kelimesi “Osmanlca art yabanc sözcükler”den biriydi; hâlâ kullanan varsa derhâl bundan vazgeçmeli, yerine “yazn” tercih etmeliydi.
“Edebiyat” Terk Ettik mi?
Milletimiz “edebiyat” bir türlü terk etmedi, bildiinden çark etmedi; TDK’li “yazn” da neredeyse fark etmedi. TDK de aklna gelen bütün alternatiflere (yazn, gökçe yazn, betikler, yaznlar, yazna…) ramen “edebiyat” lügatinden çkar(a)mad.
Ama “yazn” ve benzeri tuhaf icatlarndan da henüz vazgeçmedi.
Bu Israr Niçin?
Bu srar niye? Durup dururken niçin kelime imalat yapld?..
Türkçedeki “yazn”la alakas olmayan bu “yazn” türedisi hangi maksatla lügatimize, dilimize ve kafamza zorla sokuluyor?
Asrlarn “edebiyat”ndan ne istiyorlar? Onunla ne alp veremedikleri var?
Bunlardan da vazgeçtik, unu cevaplasnlar:
“Edebiyat”tan nefretinizin; onun yerine “yazn” getirme niyet, hareket, gayret ve asabiyetinizin zrnk bir faydas oldu mu?
Olduysa kime, neye, nasl?..
Mesela Osmanl devrine göre daha güçlü bir edebiyat m balad, edebiyat dersleri daha m çok sevilir oldu?..
Bunlar olmadysa daha ne diye "yazn" diyorsunuz, bu kelimeye lügatlerinizde hâlâ yer veriyorsunuz?
Bunlar brakn, dönüp geriye bakn:
Edebiyatmz neymi, imdi ne hâle gelmi?
Ve niçin?..
Yazar: C.Yakup Þimþek |
18-05-12 |
||
|
E mail: c.yakup_simsek@dogrulus.com Yazar Hakknda Bilgi ve Dier Yazlar |
Tweet | ||
 |
 |
||
| H.Ýbrahim SAKARYA | |||
Türedi kelimeler |
Tarih : 18-05-12 | ||
"Edebiyat" dilimize yerleþmiþ bir kelimedir ve güzeldir. Yazýn kelimesi asla onun güzel yerini tutmaz. Herkesçe bilinen ve kullanýlagelen cevap kalksýn yerine "yanýt" diye güya Türkçe uyduruk kelime konulsun. Güzelim "þehir" kalksýn yerine sankritçeden gelen ne idiði belirsiz "kent" sözcüðü kullanýlsýn. Olmaz olsun böyle TDK |
|||
